შოთა ამირანაშვილი

გამოცანები

ეს რამხელა მანქანაა, -
გაუკვირდა კახას:
ჟირაფივით კისერი აქვს,
დაუღია ხახა;
თითო ლუკმად არა ჰყოფნის
თითო ტონა მიწა.
მე არ გეტყვი იმის სახელს,
თვითონ გამოიცან.

რომელია, ყმაწვილებო,
ეს პატარა ფრინველი,
სავარცხელი უკეთია,
მეტად გასაკვირველი,
ხან გაშლის და ხან დაკეცავს,
ვინ მიხვდება პირველი?!

ის ზღვასავით უძიროა,
აქვს ზღვისავე ფერი,
საღამოთი ალმასებით
ეხუნძლება ჭერი.

სიცივეში კი გაგათბობ,
მაგრამ მჩვევია ზიანიც,
ჩემთან ხუმრობას უფრთხილდი,
არა ვარ თავაზიანი.

ყურები აუცქვეტია
და ისე დახტის ცხოველი,
შვილი ჩანთაში ჩაუსვამს,
თუ იცან, პასუხს მოველი.

ტყავის ორი უნიჩბო
პაწაწინა ნავია,
წყალში არა ცურავენ,
ხმელეთზე კი დადიან.

ორი რგოლი მაქვს და ორი ბოლო,
შუაში ერთი ლურსმანი მხოლოდ.

ბაღჩაში ოქროს ცხრილები
სავსეა შავი მძივებით.

აბა ერთი, გამოცანას
დაუკვირდი კარგად:
თუმცა მუდამ დაბმულია,
ზოგჯერ მაინც კარგავ.

დამაკვირდი, გამოცნობა
სულ არ არის ძნელი,
შუადღისას მოკლე ვარ და
მზის ჩასვლისას გრძელი.

რაა დიდის და პატარის
ყველაზე სწრაფი მხატვარი?

გამოცანას მოგახსენებ,
ყური კარგად დამიგდე:
ის რომელი რიცხვი არის,
დათვლას თავს რომ არიდებს,
თუ რიცხვს მარჯვნივ ამოუდგა,
უცებ ათჯერ ადიდებს.

ყველა ცხოველზე სწრაფია,
მორბენალია პირველი,
ფრთები აქვს, ფრენა არ იცის
და მაინც ჰქვია ფრინველი.

თუმცა უყვართ ძალიან,
მადლით არის სავსე,
მაგრამ ვინც კი შეხედავს,
იჭმუხნება წამსვე.

აბა, სად ხდება, როცა
ფრთა ეკვეცება სურვილს,
ირგვლივ წყალია, მაგრამ
მაინც ვერ იკლავ წყურვილს.

გახლავს მოძრავი ოთახი,
დიდი კარადის ხელა,
რომელ სართულზეც ისურვებ,
აგაგრიალებს ხელად.

ის ცხოველი ბინისთვის
ხის ფუღუროს ირჩევს
და ზამთრისთვის აგროვებს
სოკოს, თხილს და გირჩებს.

თუმცა იგი შენ გეკუთვნის,
რაზეც გეკითხები,
მაგრამ შენზე უფრო ხშირად
ახსენებენ სხვები.

თუმცა მზის შუქი ვერ აღწევს,
მაგრამ სიბნელე როდია,
ხელიხელჩაკიდებული
სახლები მიდი-მოდიან.

ტვირთიანი მუშაობს,
უტვირთო კი ჩერდება,
გამოცანის პასუხი
როდი გაგიძნელდება.

თუმცა ფრთები არ ასხია,
დაფრენს აღმა-დაღმა,
შენ მოგქანცავს, მაგრამ თვითონ
არ ემჩნევა დაღლა.

რამდენსაც მეტს ამოაკლებ,
იმდენად უფრო დიდდება,
მზეს უძნელდება ჩაღწევა
და შიგ თანდათან ბინდდება.

დედებს ხუთ-ხუთი შვილი ჰყავთ,
ყველა ვართ მათი მნახველი,
სიდიდით განსხვავდებიან,
მაგრამ ერთი აქვთ სახელი.

ახასხასებულ მდელოზე
ჩამწკრივებულან დები,
აქვთ ოქროსფერი თვალები
და თეთრი წამწამები.

ენა არა მაქვს და მაინც
ყოველთვის გესაუბრები,
ხე არ ვარ ტოტებგაწვდილი,
მაგრამ მასხია ფურცლები.

ოქროსფერი მარცვალი რომ
მოიბნევა ღამით,
მყისვე ქრება, როცა დგება
განთიადის ჟამი.

ხან ბურთივით მრგვალია,
ხან კი ვერცხლის ნალია.

მე მიგალობს ასე ტკბილად
ბულბული ხმაწკრიალა,
ვარ ალვის და ქარვის ფერიც,
მარტო თეთრი კი არა.
სანეტარო მაისია
ჩემი თვალის ამხელი,
ამიტომაც მაისის თვეს
ჰქვია ჩემი სახელი.