შოთა ამირანაშვილი
ანაგრამა
(ბავშვებო, ანაგრამა ბერძნული სიტყვაა და ნიშნავს ასოების გადასმას ისე, 
რომ ერთი სიტყვიდან სხვა სიტყვა მივიღოთ. 
სწორედ ასეთია ეს გამოცანები: 
ისინი ორი ნაწილისაგან შეგება და თავდაპირველად უნდა გამოიცნოთ პირველი ნაწილი, 
მერე კი პასუხის სიტყვებში ასოები ისე უნდა გადაანაცვლოდ, 
რომ გამოცანის მეორე ნაწილის პასუხი მიიღოთ)
წუთის მესამოცედია,
გამოსაცნობად ადვილი;
უნდა შეცვალო იმ სიტყვის
მხოლოდ მარცვალთა ადგილი. –
ხან მწვანე ფარჩა ახურავს,
ხან კი ქათქათა მანდილი.

ის ფასის მთიდან გამოდის
და მერე შავს ზღვას ერთვის,
თუ ასოების გადასმაც
ძნელი არ არის შენთვის,
რომელ ბოსტნეულს მიიღებ,
გამაგებინე, ერთი?
მდელოს მეორე სახელის
თქმა როდი გაგიჭირდება,
მერე სიტყვაში ასოებს
გადანაცვლება სჭირდება, -
ჰოდა, შორეულ უღრანში
აღრიალდება ცხოველი,
გულადი, მძლავრი, ზვიადი,
შმაგი და დაუცხრომელი.
მოიძებნოს უნდა 
ანაჭერი ფიჭვის,
სურნელებას აკმევს,
სანთელივით იწვის.
თუ გადასვამ ბგერებს
ცხოველია მაშინ,
სხვა სახელიც ჰქვია,
გამოიცნობ წამში.
ჯერ იმ რიცხვს იტყვი, რომელიც
ათ საუკუნეს იტევს,
ხოლო ბგერებს თუ გადასხვამ,
სხვა სახელს იღებ კიდევ.
ფანდურზეა გაჭიმული,
გვატკბობს მისი ჟღერა,
ადგილს იცვლის მარტოოდენ
სიტყვის ორი ბგერა,
ის ძველბერძნულ საკრავად რომ
გადაიქცეს ხელად.
ჯერხანად ანაგრამისთვის
„ბოლოს“ ანტონიმს გკითხავ,
მერე კი შუა ბგერები
გადაუნაცვლე სიტყვას,
ოქროსფრად შემოგანათებს,
რა არის, აბა მითხარ?
ბოსტნეულის, ანდა მინდვრის
მწვანილისგან მზადდება,
წინა ბგერა მის მომდევნოს
თუკი გადაახტება,
მყის ცალპირად ალესილი
იარაღი გახდება.
თუკი იგივე საწვიმრის
მარცვალს გადასვამ თავში,
ის ზღაპრულ ანუ ლეგენდურ
ლექსად იქცევა მაშინ.
ფუნჯის სინონიმს ასოებს
გადაუნაცვლებ ადვილად
და იმ თავღია ღუმელზე
მწვადსაც შეიწვავ სადილად.
წლობით დაგაქვს, მაგრამ არ კი იცი
იმ სიმების უთვალავი რიცხვი. –
შეუცვალე თანხმოვანთა რიგი,
აზიდული ადგილია იგი.
ის სახელი, რომელიც
ანაგრამას შეჰფერის,
გახლავს ხმის ან საკრავის
ჟღერადობის ელფერი;
თანხმოვანთა ადგილის
შეცვლა არის საჭირო. –
მუსიკალურ ნიშნად რომ
გადაიქცეს, ყმაწვილო.
ლურჯი ციდან, თენებისას,
ჯერ რომ ისევ გძინავს,
ეპკურება ვარდ-ყვავილებს
მარგალიტის მძივად.
თუკი სიტყვის წინა მარცვალს
გადაიტან უკან,
მზე იქიდან შენობაში
დაიღვრება შუქად.
ცხოველთა გუნდის სახელი
უდავოდ გეცოდინება;
ბგერების გადანაცვლება
თვით ანაგრამამ ინება,
პასუხად უწინდებური 
სიგრძის საზომი იქნება.
დათარეშობს, ღმუის,
მაგრამ არ ჩანს თვალით,
ზოგჯერ თავიდანაც
ქუდს წაგაძრობს ძალით. –
მისგან ახალ სიტყვას
გამოძერწავ მერე,
თუ შეუცვლი ადგილს
მარტო ხმოვან ბგერებს.
ის რა აფრინდა, რომელმაც
არაგვი ჩაინადირა,
თუ მიხვდი, მაშინ ბგერებსაც
გადაუნაცვლებ ადვილად. –
სხვლის სახელია ჭადრაკში,
გეცოდინება ნამდვილად.
ნავის ანძაზე ამართეს,
ტილოა ქათქათელა, -
ოთხი ბგერიდან მეორეს
წინ გადაიტან ხელად. –
მადლიან-დოვლათიანი
გადაპენტილა ველად.
მაზარის სინონიმია,
მაშ რომელია, მითხარ?
ისიც ექვსბგერიანია,
ფიქრი არ გინდა დიდხანს.
მერე კიდური მარცვალი
გადაუნაცვლე თავში
და იგი ჩიტის სახელად
გადაიქცევა მაშინ.
გვინდა ვაზის ნასხლავი,
გაიხსენებ სწრაფად,
არც ბგერების გადასმას
უნდა დიდი ჯაფა.
სამკურნალოდ ხმარობენ,
რა ყოფილა, აბა?
ქუხილის მაცნედ ზეცაში
გადატყდა ელვის ისარი,
ცეცხლი რომ ჩამოვარდება, 
საძიებელი ის არი;
რომელ სიტყვაშიც ადგილი
თანხმოვან ბგერებს ეცვლება –
ის სიმებს აგიხმიანებს,
თუ მოსასმენად გეცლება.
ვინც შინ შედის ან გამოდის,
მას ხელს ართმევს ყველა. –
თუკი თავში გადაიტან
პირველ ხმოვან ბგერას,
მიწის საზომ ერთეულად
გადააქცევ ხელად.
თუ იცი, სარის მეორე
სახელწოდება რაც არი,
წინ უნდა გადაიტანო
მისი კიდური მარცვალი.
ჰოდა, მაშინვე ცხოველის
სახელად გარდაიქნება.
ახლა კი პასუხს მოველი, 
რომელი უმალ მიხვდება?
ფუტკრის ნობათს აიღებ,
ნუგბარია მართლაც,
ასოების გადასმაც
ადვილია, თამთა, -
აგერ შენი ბებიკო
წინდებისთვის ართავს.
ძნის გასალეწი ფიცარი
გეცოდინება, მჯერა,
გადაუნაცვლე იმ სიტყვას
წინა ხმოვანი ბგერა
და გემრიელი ნამცხვარი
დაგიმზადდება ხელად.
ენა კედლებს ეხეთქება,
ხმა გუგუნით იფრქვევა, -
წინა ბგერას თუ გადასვამ,
სხვა სახელი იქნება,
ის იგივე ფიქრი გახლავს,
მეტყვი დაუფიქრებლად.
სარწყავად არის გათხრილი
რა ჰქვია, თუკი მეტყვი,
არა უნდა რა, თანხმოვნის
გადანაცვლების მეტი.
რომელ ცხოველად იქცევა,
აბა შეხედე, ერთი! 
რასაც ობობა აბამს,
ჯერ იმის სახელს გკითხავ,
ბგერათა გადასმასაც
არ მოუნდები დიდხანს;
მერე კი ანაგრამის
ბოლო პასუხიც მითხარ.
ზღაპრული ცხენის სახელი
გაგახსენდება წამში, -
თუ ორ შუალა ბგერასაც
გადაანაცვლებ თავში,
საძრახი ცილისწამების
სინონიმია მაშინ.
დიდ ქვას რაცა ჰქვია,
ალბათ კარგად გახსოვს,
გამოიცვლის ადგილს
წინა ორი ასო. –
საკრავია იგი,
რომელია, მითხარ,
საცეკვაოდ გიწვევს,
ნუ აყოვნებ დიდხანს.
ერთ-ერთი კუთხე გვინდა
ქალაქის ანდა სოფლის,
რომელსაც ორი ბგერის
გადანაცვლება ყოფნის,
წითელკურკიან ხილად
რომ გადაიქცეს მყისვე;
ახლა კი პასუხს ველი 
და ყურადღებით გისმენ.